Sygnały nr.14/89

Po dwóch latach tortur

Obsługę trakcyjną "Krakusa" i "Górnika" zapewniają dwie lokomotywownie.
Stołeczna jednostka na Olszynce Grochowskiej użycza tym szybkim pociągom
pojazdów serii EP05, natomiast podwawelska na Prokocimiu - wyłącznie
"Krakusowi", dwóch prototypowych egzemplarzy EP09. Prowadząc planowe
pociągi, prototypy przechodzą jednocześnie badania eksploatacyjne. Z
tych powodów na szlaku zastępują je czasami inne pojazdy.
W marcu br. w CNTK spotkali się przedstawiciele przemysłu i kolei, aby
wspólnie ocenić wyniki przeprowadzonych dotychczas badań i podjąć
decyzje dotyczące dalszych losów lokomotyw z "Pafawagu". Jak najszybsze
podjęcie ich produkcji jest niezmiernie ważne dla kolei, gdyż kończy się
już okres pracy lokomotyw EP05. W tym roku z ewidencji PKP zostanie
skreślonych 8 maszyn tej serii. Powinny je zastąpić lokomotywy EP09.
Według zgodnej opinii specjalistów biorących udział w spotkaniu są
jednak uchybienia, które należy bezwzględnie wyeliminować przed
podjęciem produkcji seryjnej. Biorąc pod uwagę liczbę nowych rozwiązań
zastosowanych w tych pojazdach (przykładowo: układ prędkości zadanej,
hamowanie elektryczne, przeniesienie napędu na zestawy kołowe,
ergonomiczne wyposażenie kabiny
maszynisty, zawieszenie pudła), nie jest to wiele. Ich usunięcie pozwoli
jednak produkować jednakowe pojazdy, bez wprowadzania co jakiś czas
ulepszeń do kilku kolejnych egzemplarzy. W przyszłości ułatwi to
znacznie eksploatację i naprawy nowych pojazdów. O uchybieniach mówią
pracownicy naukowi CNTK Wojciech Bogdański i Witold Groll.
-W czasie eksploatacji stwierdzono pęknięcia wsporników zawieszenia
silnika trakcyjnego. Usterki te usuwano doraźnie. Zalecono jednak
wzmocnienie tego fragmentu ramy wózka.
- W czasie przechodzenia lokomotyw przez łuki mierzono m. in. siły
działające na obrzeża kół. Okazało się, że w tych pojazdach są one
mniejsze niż we wszystkich zbadanych dotychczas seriach lokomotyw PKP.
Mimo to obrzeża kół zużywają się szybciej niż w innych lokomotywach
eksploatowanych przez PKP.
-Zdaniem specjalistów należy poprawić stabilność jazdy lokomotyw, gdyż
ich zestawy kołowe mają tendencję do wężykowania.
-Ustalona dla lokomotyw wartość średniego prądu rozruchu silników
trakcyjnych wynosi 650 A. Wyznaczono ją m.in. ze względu na obciążalność
rezystorów rozruchowych. W czasie badań okazało się. jednak, że
nagrzewajÄ… siÄ™ one zaledwie do 70 procent temperatury dopuszczalnej.
Podobnie nie nagrzewa się do takiej temperatury izolacja silników
trakcyjnych. W czasie jazd próbnych nigdy nie wystąpiły poślizgi.
Dodatkowe badania trakcyjne przy większym średnim prądzie rozruchu
pozwolą z pewnością zbliżyć się do granicy przyczepności i określić
rzeczywiste możliwości trakcyjne lokomotyw. Rozpoczęcia produkcji
seryjnej lokomotyw EP09 specjaliści zalecają podjąć dopiero po
rozwiązaniu tych zagadek. Zdecydowano, że zmiany konstrukcyjne powinny
być wprowadzone już od ósmego pojazdu tej serii. Pięć które przemysł ma
dostarczyć w tym roku. będzie zbliżone do prototypów.
W MD Kraków Prokocim do prowadzenia lokomotyw EPO9 wytypowano 6
maszynistów. W środę 15 marca "Krakusa" przyprowadzili Wiesław Królik i
Jan Filek. W czasie krótkiej rozmowy przed pomiarami sił docisku oraz
czasów opadania I podnoszenia odbieraków prądu, przeorowadzanymi w MD
Warszawa Olszynka Grochowska powiedzieli: "Jak na prototyp - to może
być. Żeby tylko nie to pole magnetyczne w jednej z kabin". Okazuje się,
że w czasie
jazdy z większymi prędkościami pole magnetyczne pochodzące od bocznika
indukcyjnego jest tak silne, iż utrzymuje pęk kluczy
przy pionowej ścianie kabiny. Izbie Rzeczoznawców Oddziału Warszawskiego
SEP zlecono już wykonanie wstępnych pomiarów. Rozwiązaniem całego
problemu zajmą, się specjaliści z Politechniki Wrocławskiej.
Z drobnych uchybień kolejarze wymienili też zbyt cicho działające
syreny, niewłaściwe umieszczenie -radiotelefonu i nie przymocowane do
podłogi fotele. Nie skarżyli się na drgania i hałas w kabinie. Badania
potwierdziły, że, pod tym względem lokomotywy zostały zaprojektowane dobrze.
Koledzy prowadzący "rakusa" przyzwyczaili się już także do nowych
ergonomicznych pulpitów w kabinach swoich lokomotyw. W przyszłości ma to
być zunifikowany pulpit dla wszystkich dwukabinowych pojazdów
trakcyjnych PKP. W rozwiązaniach zastosowanych w prototypach nie udało
się wprowadzić wszystkich zamierzonych udogodnień. Ale gdy zostaną
ukończone prace nad fotelem, będzie można mówić o całkowicie nowoczesnym
stanowisku pracy maszynistów.
Fot1.
Ergonomiczny pulpit zastosowany w prototypach lokomotyw EP09 jest
kompromisem
między propozycjami naukowców a możliwościami wykonawców.
Na przykład, nie udało się wprowadzić bardziej czytelnych niż dotychczasowe
tarcz mierników. Nie ma na niej niepotrzebnej maszyniście metryki
przyrzÄ…du, z rozpraszajÄ…cymi uwagÄ™ napisami i cyframi. Propozycja
naukowców przewidywała też
zmianę kształtu tarczy i wprowadzenie czytelniejszych, białych napisów
na czarnym tle
ANTONI STACHOWIAK
-