Sygnały nr.49/87

Autobusem po szynach

Węgierskie autobusy "Ikarus" są produkowane od wielu lat w różnych
wersjach turystycznych i miejskich (solowych i przegubowych). SÄ… znane
na całym świecie. Na Węgrzech, w Szwajcarii i w Związku Radzieckim można
także zobaczyć trolejbusy "Ikarus-Ganz". Niektórzy warszawiacy pamiętają
je z prób w 1978 r. Do zakupu niestety nie doszło.
Ale najnowszy autobus "Ikarus", wykonany w dwukierunkowej wersji
przegubowej, jest pojazdem szynowym. Na kolejach węgierskich oznaczono go
serią Bzmot 601. a zaprojektowano z myślą o zwiększeniu opłacalności
ruchu pasażerskiego na "wiejskich" liniach lokalnych.
Brak taboru do obsługi takich właśnie linii odczuwano na Węgrzech już w
latach sześćdziesiątych, gdy wycofywano zużywające mało paliwa parowozy o
układach osi 1A, 1'B1 i 1'C1, produkowane przed I wojną światową i w
latach międzywojennych. Na dobre kłopoty zaczęły się jednak w latach
siedemdziesiątych. Zmusiły one koleje węgierskie, mające przecież w kraju
znakomitego producenta spalinowych wagonów silnikowych, jakim są zakłady
"Ganz-Mavag", do importu autobusów szynowych z Czechosłowacji. W latach
1977 - 1984 zakupiono tam 195 wagonów silnikowych i 400 doczepnych.
Autobusy "Tatra" z silnikiem o mocy 140 kW pamiętają także mieszkańcy
Wałbrzycha i Kamiennej Góry. W latach siedemdziesiątych były one na
próbach eksploatacyjnych w Polsce. Niestety do ich zakupu nie doszło,
choć wyniki prób były dobre!
Na Węgrzech zakupione pojazdy oznaczono serią Bzmot 001. W Czechosłowacji
są najpopularniejszą "motorićką", oznaczoną serią M152. Obecnie na ich
bazie produkuje siÄ™ wagon do utrzymania
sieci trakcyjnej, oznaczony seriÄ… M153.
W 1982 . r. zakład "Mavag" i "Ikarus" rozpoczęły wspólne prace
konstrukcyjne, a w 1983 r. był gotowy prototyp autobusu na szynach. W
następnym roku przeszedł on intensywne próby eksploatacyjne. Obecnie jest
węgierskim szlagierem eksportowym.
Szynowy "Ikarus" jest dwuwagonowym, przegubowym, lekkim zestawem
silnikowym o układzie osi 1B1. W jego konstrukcji wykorzystano wiele
części wyposażenia i nadwozia klasycznego autobusu, co znacznie uprościło
sprawę części zamiennych.
Wyposażony jest w silnik Cummins NTA855R, ale można też zastosować inny.
Silnik napędza zestawy kołowe wózka Jacobsa łączącego oba wagony zespołu.
Zastosowano przekładnię hydro-mechaniczną typu Twin Disc. Moc silnika -
250 kW, prędkość konstrukcyjna - 100 km/h, długość zestawu - 25 m, masa
zestawu - 32 t, nacisk osi 12,5 t. Pozwala to jeździć po starych liniach
o lekkiej nawierzchni. W zestawie jest 86 miejsc do siedzenia, miejsce
na bagaż oraz wiele uchwytów - dla pasażerów stojących. Urządzenie
sprzęgowe (sprzęg śrubowy i zderzaki) wykonano z możliwością zabudowy
sprzęgu automatycznego, stosownie do wymagań klientów. Autobus może być
łączony w wielojednostkowe pociągi dzięki pneumatycznemu sterowaniu
ukrotnionemu. Kabiny maszynisty wyciszono i oddzielono od przedziału
pasażerskiego. Szynowy "Ikarus" jest idealną jednostką do ruchu lokalnego
Jest na pewno nieporównywalnie tańszy w eksploatacji od lokomotyw serii
SP45, które z dwoma wagonami dalekobieżnymi można u nas często zobaczyć
na "wiejskich" liniach lokalnych.
JERZY WASILEWSKI